Przewodnik · Exit i sprzedaż

Fundacja rodzinna dla właściciela marki e-commerce - kiedy ma sens, a kiedy lepiej sprzedać

Fundacja rodzinna przechowuje udziały w spółce z marką i wypłaca rodzinie świadczenia. Nie prowadzi sklepu, nie oddaje majątku fundatorowi i od 2027 r. może być opodatkowana mocniej. Pokazujemy, jak to policzyć na przykładzie marki DTC.

Opublikowano 29 października 2026Czas czytania 12 minAutor

Krótka odpowiedź

Fundacja rodzinna to osoba prawna z ustawy z 26 stycznia 2023 r., która gromadzi mienie i zarządza nim w interesie beneficjentów[1]. Właściciel marki e-commerce wnosi do niej zwykle udziały w spółce prowadzącej sklep, minimum 100 000 zł funduszu założycielskiego. Fundacja jest zwolniona z CIT, ale od świadczeń wypłacanych beneficjentom płaci 15%[2][3]. Sejm uchwalił 22 października 2026 r. podwyżkę tej stawki do 19% od 2027 r.; ustawa czeka na dalsze etapy[8]. Fundacja ma sens, gdy chcesz trzymać markę latami. Gdy chcesz gotówki teraz, zwykle lepsza jest sprzedaż.

Fundacja rodzinna według ustawy o fundacji rodzinnej

Ustawa o fundacji rodzinnej definiuje ją jako osobę prawną „utworzoną w celu gromadzenia mienia, zarządzania nim w interesie beneficjentów” i spełniania na ich rzecz świadczeń (art. 2 ust. 1)[1]. Osobowość prawną fundacja nabywa z chwilą wpisu do rejestru (art. 4 ust. 1), a rejestr „prowadzi Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim” (art. 4 ust. 2)[1]. Ustawa obowiązuje od 22 maja 2023 r.; tekstu jednolitego do 29.10.2026 nie ogłoszono.

Dla właściciela marki suplementów albo sklepu DTC najważniejszy jest art. 5 ust. 1. Fundacja może prowadzić działalność gospodarczą tylko w wymienionych tam zakresach, między innymi „zbywania mienia, o ile mienie to nie zostało nabyte wyłącznie w celu dalszego zbycia” (pkt 1), „najmu, dzierżawy lub udostępniania mienia do korzystania na innej podstawie” (pkt 2) oraz „przystępowania do spółek handlowych, funduszy inwestycyjnych, spółdzielni” (pkt 3)[1].

W praktyce oznacza to jedno: fundacja nie sprzedaje kapsułek, nie kupuje reklam i nie podpisuje umowy z producentem. Robi to spółka. Fundacja jest wspólnikiem tej spółki i właścicielem aktywów, które spółka używa. Jeśli Twoja marka działa dziś jako jednoosobowa działalność, najpierw przenosisz ją do spółki, dopiero potem myślisz o fundacji.

Co właściciel marki wnosi do fundacji: udziały, znak, gotówka

Fundator wnosi mienie na fundusz założycielski „o wartości określonej w statucie, nie niższej niż 100 000 zł” (art. 17)[1]. Wkład niepieniężny wycenia się według wartości rynkowej z dnia wniesienia (art. 19 ust. 1), a każdy składnik trafia do spisu mienia z rodzajem, wartością i wartością podatkową (art. 27)[1]. Fundacja nie może zwrócić fundatorowi wniesionego mienia, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 20)[1]. To, co wniesiesz, przestaje być Twoje.

SkładnikJak działa w fundacjiNa co uważać w marce DTC
Udziały w spółce z o.o. prowadzącej sklepFundacja staje się wspólnikiem; zarząd fundacji głosuje na zgromadzeniu wspólnikówUmowa spółki może wymagać zgody na zbycie udziałów; ustal, kto w fundacji decyduje o dywidendzie i sprzedaży
Znak towarowy markiFundacja może go posiadać i udostępniać spółce (art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy)Przychody z najmu i podobnych umów z podmiotem powiązanym z fundatorem lub beneficjentem nie korzystają ze zwolnienia z CIT (art. 6 ust. 8 ustawy o CIT); czy licencja się w tym mieści - do sprawdzenia w interpretacji
GotówkaPokrywa minimum funduszu założycielskiego i koszty fundacjiGotówki wniesionej do fundacji nie odzyskasz jako zwrotu wkładu
Domeny, sklep, recepturyZwykle zostają w spółce, bo spółka na nich zarabiaRozdzielanie aktywów między spółkę a fundację komplikuje późniejszą sprzedaż i due diligence

O znaku jako aktywie piszemy szerzej w słowniku Wellmade Studio: znak towarowy. Przy przychodach z udostępniania mienia zwróć uwagę na próg z art. 6 ust. 8 ustawy o CIT: wyłączenie dotyczy sytuacji, w której wielkość udziałów „wynosi co najmniej 5 %”[2].

Beneficjenci i statut: co ustalić, zanim pójdziesz do notariusza

Beneficjentem może być osoba fizyczna albo organizacja pożytku publicznego (art. 30 ust. 1), także sam fundator. Beneficjenta „umieszcza się na liście beneficjentów” (art. 31), z imieniem, nazwiskiem, PESEL lub NIP i adresem (art. 32)[1]. Statut „sporządza się w formie aktu notarialnego” (art. 26 ust. 1) i musi zawierać między innymi „szczegółowy cel fundacji rodzinnej”, zasady prowadzenia listy beneficjentów i przeznaczenie mienia po rozwiązaniu (art. 26 ust. 2 pkt 3, 5 i 13)[1].

Zarząd jest obowiązkowy i „składa się z członka albo większej liczby członków” (art. 56). Rada nadzorcza staje się obowiązkowa, gdy liczba beneficjentów przekracza 25 osób (art. 64 ust. 2)[1]. Statut piszesz na 20 lat, nie na kwartał.

Checklista statutu dla fundacji, która trzyma udziały w marce

  • Kto jest w zarządzie fundacji i czy ta sama osoba zostaje prezesem spółki.
  • Kto decyduje o sprzedaży udziałów spółki: zarząd sam, za zgodą rady, czy zgromadzenia beneficjentów.
  • Polityka dywidendowa spółki i harmonogram świadczeń. Ile gotówki zostaje w marce na zapasy i reklamę, ile idzie do fundacji.
  • Co się dzieje, gdy beneficjent pracuje w spółce: wynagrodzenie za pracę to inna kategoria niż świadczenie z fundacji.
  • Zasady zmiany statutu po śmierci fundatora. Bez nich fundacja zastyga w wersji z dnia podpisania.
  • Przeznaczenie mienia po rozwiązaniu fundacji, w tym udziałów w spółce.

Rejestr fundacji rodzinnych i formalności krok po kroku

  1. Akt założycielski u notariusza. Akt założycielski albo testament „sporządza się w formie aktu notarialnego” (art. 22)[1]. Z chwilą jego sporządzenia powstaje fundacja rodzinna w organizacji (art. 23).
  2. Statut i spis mienia. Statut w formie aktu notarialnego, spis mienia na piśmie (art. 26 i 27). W spisie wpisujesz udziały spółki z wyceną rynkową - przyda się później przy sprzedaży.
  3. Organy i fundusz założycielski. Powołujesz zarząd, ewentualnie radę nadzorczą, i wnosisz mienie na fundusz założycielski (art. 21)[1].
  4. Zgłoszenie do rejestru w 6 miesięcy. Fundacja w organizacji traci zwolnienie z CIT, gdy „nie została zgłoszona do rejestru fundacji rodzinnych w terminie sześciu miesięcy od dnia jej powstania”, i to od dnia powstania (art. 6 ust. 9 ustawy o CIT)[2].
  5. Wniosek na urzędowym formularzu. Zgłoszenie jest wnioskiem o wpis (art. 115) i składasz je na formularzu (art. 119)[1]. Po wpisie fundacja nabywa osobowość prawną.
  6. Wspólnicy spółki i KRS. Gdy fundacja nabywa udziały, spółka aktualizuje księgę udziałów i listę wspólników w KRS. Sprawdź, czy umowa spółki nie wymaga zgody pozostałych wspólników.

Od 29 lipca 2026 r. informacje z rejestru są publikowane na stronie sądu i aktualizowane „automatycznie co najmniej raz dziennie”; wnioski elektroniczne idą na adres e-mail sądu z kwalifikowanym podpisem lub podpisem zaufanym i dowodem opłaty[9].

Koszty policz z elementów, nie z ogólnych kwot: fundusz założycielski (minimum 100 000 zł), taksa notarialna za akt założycielski i statut, opłata sądowa od wniosku, doradca podatkowy i prawnik, księgowość fundacji i roczne zeznanie CIT-8FR. Stawki taksy i opłaty sądowej na dzień 29.10.2026 - do sprawdzenia przed decyzją.

Fundacja rodzinna - podatki: CIT fundacji i świadczenia dla beneficjentów

Punkt wyjścia: art. 6 ust. 1 pkt 25 ustawy o CIT zwalnia z podatku „fundację rodzinną”[2]. Zwolnienie ma trzy dziury, które dotyczą właściciela marki wprost. Nie obejmuje podatku z art. 24q (ust. 6), działalności gospodarczej poza zakresem z art. 5 ustawy o fundacji rodzinnej (ust. 7) i przychodów z najmu, dzierżawy lub podobnych umów, w których przedmiotem są składniki majątku służące działalności beneficjenta, fundatora lub podmiotu powiązanego (ust. 8)[2].

Podatek z art. 24q płaci fundacja od świadczenia przekazanego beneficjentowi oraz od mienia przekazanego w związku z rozwiązaniem fundacji. Stawka „wynosi 15% podstawy opodatkowania”, jak przytacza wyrok WSA w Poznaniu z 4 lipca 2024 r. (I SA/Po 66/24)[3]. Przepis obejmuje także „mienia w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej” (art. 24q ust. 1 pkt 2, cytowany w wyroku WSA w Łodzi, I SA/Łd 768/23)[10].

Po stronie beneficjenta działa ustawa o PIT. Art. 21 ust. 1 pkt 157 zwalnia świadczenia otrzymane przez fundatora i członków jego rodziny; to ten przepis zmienia uchwalona w 2026 r. nowelizacja[7]. Stawka PIT dla beneficjentów spoza kręgu zwolnionego - do sprawdzenia w aktualnym tekście ustawy o PIT, nie podajemy jej z pamięci.

ZdarzenieKto płaciZasada (stan na 29.10.2026)
Dywidenda ze spółki z marką do fundacjiFundacjaZwolnienie podmiotowe z art. 6 ust. 1 pkt 25 ustawy o CIT; spółka płaci swój CIT jak dotąd
Sprzedaż udziałów spółki przez fundacjęFundacjaZwolnienie, jeśli zbycie mieści się w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o fundacji rodzinnej
Licencja na znak lub najem dla spółki fundatoraFundacjaNajem i podobne umowy z podmiotem powiązanym (próg 5%) bez zwolnienia - art. 6 ust. 8
Wypłata świadczenia beneficjentowiFundacja15% z art. 24q ustawy o CIT
Świadczenie u beneficjenta z rodziny fundatoraBeneficjentZwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt 157 ustawy o PIT
Mienie przy rozwiązaniu fundacjiFundacjaArt. 24q ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT

Opodatkowanie fundacji rodzinnej od 2027 r.: co uchwalił Sejm

Rządowy projekt nowelizacji ustaw o PIT i CIT (druk nr 3148) wpłynął do Sejmu 29 września 2026 r. Sejm uchwalił ustawę 22 października 2026 r., a Senat 27 października 2026 r. wniósł poprawkę[8]. Na 29.10.2026 ustawa nie jest podpisana ani ogłoszona. Treść niżej pochodzi ze sprawozdania Komisji Finansów Publicznych (druk nr 3226) i może się jeszcze zmienić[7].

  • Stawka z art. 24q rośnie z 15% do 19%: „wyrazy „15 %” zastępuje się wyrazami „19 %””. Nowa stawka ma dotyczyć świadczeń od roku podatkowego fundacji rozpoczynającego się po 31 grudnia 2026 r.[7].
  • Nowy art. 6 ust. 8 pkt 2: brak zwolnienia dla przychodów „ze zbycia mienia wniesionego do fundacji rodzinnej lub przekazanego nieodpłatnie fundacji rodzinnej”, „jeżeli zbycie to nastąpiło przed upływem 2 lat, licząc od końca roku kalendarzowego” wniesienia[7].
  • Reguła dwóch lat ma dotyczyć mienia wniesionego „począwszy od roku podatkowego fundacji rodzinnej rozpoczynającego się po dniu 31 grudnia 2026 r.”[7].
  • Szersza definicja rodziny fundatora w PIT (art. 21 ust. 49): obejmuje między innymi „zstępnych jego rodzeństwa”[7].
  • Ustawa ma wejść w życie 1 stycznia 2027 r.[7].

Dla marki DTC wniosek jest prosty. Jeśli myślisz o fundacji jako o drodze do sprzedaży spółki z mniejszym podatkiem, policz wariant z 19% i z dwuletnim okresem karencji. Jeśli rozmawiasz z kupującym już dziś, fundacja założona pod tę transakcję raczej nie zadziała.

Fundacja rodzinna a późniejsza sprzedaż spółki

Fundacja może zbywać mienie, „o ile mienie to nie zostało nabyte wyłącznie w celu dalszego zbycia” (art. 5 ust. 1 pkt 1)[1]. NSA w wyroku z 18 lutego 2026 r. (II FSK 1010/25) uznał, że fundacja, która przez 10 lat wynajmowała lokale, a potem je sprzedaje, może korzystać ze zwolnienia[4]. Kierunek jest czytelny: liczy się, po co fundacja nabyła aktywo i jak długo nim zarządzała.

Skarbówka patrzy na fundacje pod kątem unikania opodatkowania. Według odpowiedzi Ministerstwa Finansów na interpelację nr 4605 do 12 września 2024 r. Szef KAS wydał opinię w 70 ze 120 wniosków o interpretację, w których mogła mieć zastosowanie klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania[6]. WSA w Gliwicach wyrokiem z 25 lutego 2026 r. (I SA/Gl 1017/25) oddalił skargę fundacji na odmowę wydania interpretacji właśnie z tego powodu[5].

Przykład na liczbach umownych

Marka suplementów w spółce z o.o., EBITDA 1,5 mln zł, kupujący oferuje mnożnik 8x, czyli 12 mln zł za 100% udziałów. Liczby są umowne.

WariantCo się dziejePodatek od wypłaty 3 mln zł dla rodziny
Fundacja wniesiona w 2024 r., sprzedaż w 2027 r.Fundacja sprzedaje udziały; zbycie w zakresie art. 5 ust. 1 pkt 115% = 450 000 zł (obecnie) albo 19% = 570 000 zł (po nowelizacji)
Udziały wniesione w 2027 r., sprzedaż w 2028 r.Zbycie przed upływem 2 lat od końca 2027 r.Brak zwolnienia dla przychodu ze zbycia (projekt) plus podatek od świadczenia
Bez fundacji, sprzedaż bezpośredniaWspólnik sprzedaje udziały i płaci PIT od dochoduRozliczenie PIT od zbycia udziałów - osobny temat; porównaj z doradcą

Kupujący i jego doradcy w due diligence sprawdzą statut fundacji, umocowanie zarządu do sprzedaży udziałów i spis mienia. Brak zgody rady nadzorczej przewidzianej w statucie potrafi zatrzymać zamknięcie transakcji na tygodnie. Jak wygląda sama sprzedaż marki i kto kupuje, opisujemy w tekście sprzedaż marki suplementów.

Sukcesja firmy rodzinnej: fundacja czy sprzedaż marki

Przegląd wszystkich dróg wyjścia, od przekazania dzieciom po sprzedaż inwestorowi, jest w tekście sukcesja czy sprzedaż firmy. Tu zawężamy wybór do dwóch opcji dla właściciela marki e-commerce lub suplementów.

SytuacjaFundacja rodzinnaSprzedaż spółki
Chcesz gotówki na życie w ciągu 12 miesięcySłabo: majątku nie wycofasz jako zwrotu wkładu, wypłaty to świadczeniaLepiej: dostajesz cenę od kupującego
Marka rośnie, chcesz ją trzymać 10+ latDobrze: fundacja trzyma udziały, rodzina dostaje świadczeniaSprzedaż oznacza oddanie wzrostu kupującemu
Kilku członków rodziny, tylko jeden prowadzi firmęDobrze: statut rozdziela zarządzanie i korzyściWymaga podziału ceny i zgody wszystkich wspólników
Kupujący już złożył ofertęRyzyko: klauzula przeciw unikaniu i reguła 2 lat z projektuProwadź proces sprzedaży
Marka zależy od Ciebie jako twarzy i operatoraFundacja nie rozwiąże braku następcy w zarządzie spółkiKupujący też to wyceni, zwykle earn-outem

Jeśli rozważasz sprzedaż, zacznij od wyceny: ile jest warta marka suplementów. Wynik często rozstrzyga sprawę. Przy wycenie 3 mln zł koszt i obsługa fundacji rzadko się bronią; przy 30 mln zł i trzech pokoleniach rodziny rozmowa wygląda inaczej.

Źródła i przypisy

Cytaty z przepisów i dane pochodzą ze źródeł urzędowych wskazanych niżej. Przed decyzją sprawdź brzmienie obowiązujące w dniu transakcji.

  1. Ustawa z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej (Dz.U. 2023 poz. 326), art. 2, 4, 5, 17, 19-23, 26, 27, 30-32, 56, 64, 115, 119 - Sejm, baza ELI
  2. Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 554, art. 6 ust. 1 pkt 25 i ust. 6-9 - Sejm, baza ELI
  3. Wyrok WSA w Poznaniu z 4 lipca 2024 r., I SA/Po 66/24 (cytat art. 24q ust. 1 ustawy o CIT) - CBOSA
  4. Wyrok NSA z 18 lutego 2026 r., II FSK 1010/25 (zbycie mienia przez fundację rodzinną) - CBOSA
  5. Wyrok WSA w Gliwicach z 25 lutego 2026 r., I SA/Gl 1017/25 (odmowa interpretacji, art. 119a Ordynacji podatkowej) - CBOSA
  6. Odpowiedź Ministerstwa Finansów z 26 września 2024 r. na interpelację nr 4605 - Sejm
  7. Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustaw o PIT i CIT, druk nr 3226 (20.10.2026) - Sejm
  8. Przebieg procesu legislacyjnego, druk nr 3148 (stan na 29.10.2026) - Sejm
  9. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 kwietnia 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie rejestru fundacji rodzinnych (Dz.U. 2026 poz. 577) - Sejm, baza ELI
  10. Wyrok WSA w Łodzi z 28 listopada 2023 r., I SA/Łd 768/23 (cytat art. 24q ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT) - CBOSA

To nie jest porada prawna ani podatkowa. Przed decyzją skonsultuj się z prawnikiem lub doradcą podatkowym i sprawdź brzmienie przepisów obowiązujące w dniu wniesienia mienia.

Najczęstsze pytania

Czy fundacja rodzinna płaci podatki?
Fundacja jest zwolniona z CIT, ale płaci 15% od świadczeń wypłacanych beneficjentom i od mienia przy rozwiązaniu. Zwolnienie nie obejmuje też działalności spoza katalogu ustawy i najmu na rzecz podmiotów powiązanych.
Jak wygląda opodatkowanie fundacji rodzinnej od 2027 roku?
Sejm 22 października 2026 r. uchwalił podwyżkę stawki od świadczeń z 15% do 19% i regułę dwóch lat dla sprzedaży wniesionego mienia. Senat wniósł poprawkę, więc ostateczną treść sprawdź po ogłoszeniu ustawy.
Ile kosztuje założenie fundacji rodzinnej?
Minimum funduszu założycielskiego to 100 000 zł. Do tego dochodzą taksa notarialna, opłata sądowa, doradcy i księgowość; aktualne stawki sprawdź przed decyzją.
Czy fundacja rodzinna może prowadzić sklep internetowy?
Nie bezpośrednio. Ustawa o fundacji rodzinnej pozwala jej m.in. zbywać mienie, wynajmować je i przystępować do spółek, więc sklep prowadzi spółka, a fundacja jest jej wspólnikiem.
Czy fundacja rodzinna pomaga w sukcesji firmy rodzinnej?
Tak, gdy chcesz oddzielić własność od zarządzania i trzymać firmę przez lata. Nie pomoże, gdy firma nie ma następcy w zarządzie albo gdy potrzebujesz gotówki od razu.
Czy mogę sprzedać spółkę, którą wniosłem do fundacji?
Fundacja może sprzedać udziały, jeśli nie nabyła ich wyłącznie w celu dalszego zbycia. Dla mienia wnoszonego od 2027 r. uchwalona nowelizacja przewiduje brak zwolnienia przy sprzedaży przed upływem dwóch lat.

Czytaj dalej

Analiza · Exit i sprzedażSukcesja czy sprzedaż firmy: jak właściciel marki wybiera wyjściePrzekazać następcy, sprzedać całość czy część? Zarząd sukcesyjny, dziedziczenie udziałów, fundacja rodzinna i prosty test, który pomaga podjąć decyzję.Przewodnik · Exit i sprzedażSprzedaż marki suplementów - jak przygotować exitKto realnie kupuje marki suplementów, ile trwa przygotowanie, jak wygląda proces od pierwszego kontaktu do podpisania SPA i które zaniedbania kosztują najwięcej przy stole.Przewodnik · Exit i sprzedażJak sprzedać sklep internetowy: proces, dokumenty i pułapkiUdziały czy przedsiębiorstwo, kto realnie kupuje, co podnosi cenę i jak wygląda proces od teasera do zamknięcia. Z cytatami z k.s.h., k.c., ustaw o VAT i PCC.

Zastanawiasz się, co dalej z firmą?

Porozmawiajmy o obu scenariuszach: ile firma jest warta dziś i co trzeba zrobić, żeby działała bez ciebie.

Napisz do nas