Krótka odpowiedź
Kupując sklep internetowy lub markę e-commerce, kupujesz przyszłe przepływy pieniężne - więc sprawdzasz przede wszystkim, czy przychód jest prawdziwy, powtarzalny i niezależny od poprzedniego właściciela. Zanim zapłacisz: zażądaj surowych eksportów z platform i operatora płatności zamiast zrzutów ekranu, uzgodnij je z księgami, sprawdź kohorty klientów, źródła ruchu, własność znaku i kont oraz zobowiązania. Wybierz strukturę - udziały czy przedsiębiorstwo - świadomie, bo przy kupnie przedsiębiorstwa odpowiadasz za jego długi. Część ceny zabezpiecz depozytem lub earn-outem.
Kupić czy zbudować od zera
Zbudowanie marki internetowej od pierwszego zamówienia to zwykle dwa-trzy lata przepalania kapitału na naukę: który kanał działa, ile kosztuje klient, który produkt wraca. Kupując działający biznes, płacisz za to, że ktoś te lekcje odrobił. Dla inwestora branżowego to sposób na szybkie wejście w nową kategorię lub kanał, dla funduszu - na zbudowanie platformy z kilku marek, dla operatora - na kupno pracy zamiast etatu.
Rynek jest duży i wciąż rośnie. Według GUS udział sprzedaży przez internet w sprzedaży detalicznej wzrósł w czerwcu 2026 r. do 9,1% z 8,7% rok wcześniej[1]. Rosnący rynek oznacza jednak także więcej słabych biznesów, które wyglądają dobrze w prezentacji. Twoim zadaniem jest odróżnić jedne od drugich.
Udziały czy przedsiębiorstwo: decyzja kupującego
| Kupno udziałów | Kupno przedsiębiorstwa lub jego części | |
|---|---|---|
| Co dostajesz | Całą spółkę z historią | To, co wpiszesz do umowy - z zastrzeżeniem, że czynność dotycząca przedsiębiorstwa „obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej” (art. 552 k.c.)[2] |
| Ryzyko historyczne | Wszystkie zobowiązania spółki zostają w spółce, którą kupujesz | Odpowiadasz solidarnie ze zbywcą za zobowiązania związane z przedsiębiorstwem do jego wartości (art. 554 k.c.)[2] |
| Forma | Pisemna z podpisami notarialnie poświadczonymi (art. 180 § 1 k.s.h.)[3] | Zależy od składników - potwierdź z prawnikiem |
| PCC | 1% od innych praw majątkowych | 2% od rzeczy ruchomych, 1% od praw majątkowych (art. 7 ust. 1 pkt 1)[4] |
| Kto płaci PCC | Przy umowie sprzedaży obowiązek podatkowy ciąży „na kupującym” (art. 4 pkt 1 ustawy o PCC)[4] | |
| VAT | - | Zbycie przedsiębiorstwa lub ZCP jest wyłączone z VAT (art. 6 pkt 1)[5]; sprzedaż luźnych aktywów może podlegać VAT |
| Pracownicy | Pracodawcą pozostaje spółka | Przy przejściu zakładu pracy stajesz się stroną stosunków pracy z mocy prawa (art. 231 § 1 k.p.)[6] |
Jedna z najczęściej przeoczonych pułapek w kupnie przedsiębiorstwa: odpowiedzialności z art. 554 k.c. „nie można bez zgody wierzyciela wyłączyć ani ograniczyć”[2]. Zapis w umowie, że „sprzedający odpowiada za wszystkie długi”, chroni cię tylko wobec sprzedającego - nie wobec jego wierzycieli. Dlatego kupujący przedsiębiorstwa żąda listy zobowiązań, zaświadczeń o niezaleganiu i części ceny w depozycie.
Dwanaście rzeczy do sprawdzenia przed podpisem
- Przychód z surowych danych.Eksporty transakcji z operatora płatności i marketplace’ów, nie zrzuty ekranu. Zrzut ekranu można zrobić z każdego panelu, eksport trudniej podrobić.
- Uzgodnienie z księgami.Przychód z eksportów porównany z księgami, miesiąc po miesiącu. Różnice muszą mieć wyjaśnienie: zwroty, anulacje, prowizje.
- Kohorty klientów.Ilu klientów z każdego miesiąca wróciło. Bez tego nie wiesz, czy kupujesz markę, czy kampanię - patrz jak czytać kohorty.
- Źródła ruchu.Jaki procent sprzedaży pochodzi z płatnej reklamy, organicznego ruchu, marketplace’ów i poleceń.
- Koszt pozyskania.CAC z faktur reklamowych, nie z deklaracji. Plus trend: czy rośnie.
- Marża na zamówieniu.Po produkcie, wysyłce, zwrotach, prowizjach i płatnościach - patrz rentowność marki e-commerce.
- Dostawcy.Umowy, warunki, zależność od jednego producenta, możliwość zmiany.
- Zapasy.Ilość, wiek, rotacja. Towar zalegający od roku nie jest wart ceny zakupu.
- Własność marki.Znak towarowy, domena, konta reklamowe i marketplace - na kogo są zarejestrowane i czy da się je przenieść.
- Umowy i zgody.Klauzule zmiany kontroli u dostawców i partnerów, zgody wymagane przez umowę spółki (art. 182 § 1 k.s.h.)[3].
- Zobowiązania.Podatki, ZUS, spory, reklamacje, umowy z karami umownymi.
- Zgodność produktu.W kategoriach regulowanych - dokumentacja zgłoszeń i dozwolone oświadczenia. Dla suplementów: ryzyka regulacyjne w transakcjach.
Pełna lista obszarów badania jest w tekście due diligence marki e-commerce.
Sygnały ostrzegawcze w ofertach sprzedaży
| Sygnał | Dlaczego niepokoi |
|---|---|
| Tylko zrzuty ekranu, brak eksportów | Dane, których nie możesz zweryfikować, nie są danymi |
| Skok sprzedaży w ostatnich 2-3 miesiącach | Może być kupiony reklamą tuż przed sprzedażą |
| Odmowa dostępu do konta reklamowego w trybie podglądu | Trudno ocenić koszt pozyskania klienta |
| Wynik „przed wynagrodzeniem właściciela” bez jego wyceny | Po zakupie ktoś musi tę pracę wykonać - i ktoś musi za nią zapłacić |
| Jeden produkt-bohater z jednym dostawcą | Zmiana warunków u dostawcy może zmienić cały biznes |
| Pośpiech i presja „mam innego chętnego” | Najczęściej skrót przez due diligence |
Cena i zabezpieczenia kupującego
Jak wycenić sklep - metodami i z przykładem - piszemy w tekście ile jest wart sklep internetowy. Po stronie kupującego równie ważne jak cena są mechanizmy, które chronią przed tym, czego badanie nie wykryło:
- Depozyt (escrow) - część ceny zatrzymana na okres, w którym mogą ujawnić się roszczenia.
- Earn-out - część ceny zależna od wyników po zamknięciu; dobra, gdy spór dotyczy przyszłości. Zasady w tekście o earn-oucie.
- Oświadczenia i zapewnienia - sprzedający gwarantuje stan faktyczny, a ty masz roszczenie, gdy okaże się nieprawdziwy.
- Okres przejściowy - sprzedający zostaje na kilka miesięcy, żeby przekazać relacje i wiedzę.
- Zakaz konkurencji - umowny zakaz otwarcia przez sprzedającego konkurencyjnego biznesu przez określony czas.
Pierwsze 100 dni po zakupie
- Formalności.Przy kupnie udziałów zawiadomienie spółki o przejściu udziału z dowodem przejścia (art. 187 § 1 k.s.h.)[3] i zmiany w KRS; przy kupnie przedsiębiorstwa - przeniesienie umów i kont.
- Dostępy.Konta sklepu, płatności, reklam, marketplace’ów, domena, poczta - wszystko na nowe dane, z udokumentowanym przekazaniem.
- Zespół i partnerzy.Rozmowy z kluczowymi ludźmi i dostawcami w pierwszym tygodniu, zanim zaczną krążyć plotki.
- Nie zmieniaj wszystkiego naraz.Pierwsze tygodnie to obserwacja, czy biznes zachowuje się tak, jak w danych z due diligence.
- Kontrola koncentracji przy większych transakcjach.Gdy jesteś dużą grupą, sprawdź progi z art. 13 i wyłączenia z art. 14 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jeszcze przed podpisaniem[7].
Źródła i przypisy
Cytaty z ustaw pochodzą z tekstów jednolitych wskazanych przy każdym akcie. Przed decyzją sprawdź brzmienie obowiązujące w dniu transakcji w ISAP.
- GUS, sprzedaż detaliczna w czerwcu 2026 r. - udział sprzedaży przez internet (za: bank.pl)
- Kodeks cywilny (ustawa z 23 kwietnia 1964 r.), brzmienie wg tekstu jednolitego Dz.U. 2024 poz. 1061 - ISAP
- Kodeks spółek handlowych (ustawa z 15 września 2000 r.), brzmienie wg tekstu jednolitego Dz.U. 2024 poz. 18 - ISAP
- Ustawa z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych, brzmienie wg tekstu jednolitego Dz.U. 2024 poz. 295 - ISAP
- Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, brzmienie wg tekstu jednolitego Dz.U. 2024 poz. 361 - ISAP
- Kodeks pracy (ustawa z 26 czerwca 1974 r.), brzmienie wg tekstu jednolitego Dz.U. 2023 poz. 1465 - ISAP
- Ustawa z 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, brzmienie wg tekstu jednolitego Dz.U. 2024 poz. 1616 - ISAP