Przewodnik · Due diligence

Due diligence prawne i podatkowe - co sprawdzić w marce e-commerce przed podpisem

Badanie prawne i podatkowe odpowiada na dwa pytania: czy spółka ma to, co pokazuje w data roomie, i ile może kosztować przeszłość, której nikt nie policzył. Poniżej zakres, dokumenty i sposób, w jaki wynik trafia do umowy.

Opublikowano 29 października 2026Czas czytania 10 minAutor

Krótka odpowiedź

Due diligence prawne to badanie dokumentów spółki, które sprawdza, czy kupujący lub inwestor dostaje to, za co płaci: tytuł do udziałów, ważne umowy, własne znaki i domeny, legalne przetwarzanie danych klientów i brak sporów. Due diligence podatkowe obejmuje VAT, CIT, ceny transferowe i e-faktury z okresu, który fiskus może jeszcze sprawdzić - co do zasady pięć lat od końca roku, w którym minął termin płatności podatku[1]. W marce e-commerce lub suplementów oba badania kończą się listą ryzyk, które trafiają do umowy sprzedaży udziałów jako oświadczenia, zabezpieczenia albo korekta ceny.

Zakres due diligence prawnego i podatkowego - gdzie kończy się reszta badania

Pełne badanie spółki ma kilka nóg. Ogólny podział obszarów i checklistę dla sklepu internetowego opisaliśmy w przewodniku po due diligence marki e-commerce. Rynek, kohorty i jakość przychodu sprawdza commercial due diligence, a ryzyka GIS, etykiet i oświadczeń zdrowotnych mają osobny wpis o ryzykach regulacyjnych. Tutaj zostają dwie części, które robią prawnik i doradca podatkowy.

Różnica w praktyce: commercial DD mówi, ile biznes może zarobić. Badanie prawne i podatkowe mówi, co może ten wynik zjeść. Kupujący markę DTC za kilka lub kilkanaście milionów złotych płaci za przyszłe przepływy, a dostaje także zobowiązania z przeszłości. W transakcji udziałowej spółka przechodzi do nowego właściciela razem z zaległym VAT, wadliwym regulaminem i umową z producentem, której nikt nie przeczytał do końca.

Część badaniaPytanie, na które odpowiadaKto zwykle prowadzi
Due diligence prawneCzy spółka legalnie posiada aktywa i czy umowy przetrwają zmianę właściciela?Kancelaria z zespołem transakcyjnym
Due diligence podatkoweJakie zaległości i ryzyka podatkowe przechodzą razem ze spółką?Doradca podatkowy lub zespół podatkowy kancelarii
Commercial i finansoweIle biznes zarabia i czy wynik się powtórzy?Doradca transakcyjny, analityk, biegły rewident
Regulacyjne (suplementy)Czy produkty mogą być sprzedawane w obecnej formie?Prawnik od prawa żywnościowego, technolog

Due diligence prawne w spółce e-commerce i marce suplementów: 6 obszarów

W spółce, która sprzedaje online, prawnik czyta inne dokumenty niż w fabryce. Majątek to głównie umowy, znak, domena, baza klientów i treści. Sprawdź te sześć obszarów.

1. Korporacja, KRS i beneficjenci

Porównaj umowę spółki, listę wspólników w KRS i wszystkie uchwały od założenia. Szukaj ograniczeń zbycia udziałów, prawa pierwszeństwa i zgód, które trzeba zebrać przed zamknięciem. Sprawdź, czy ważne umowy miały wymagane uchwały. Kodeks spółek handlowych jest tu ostry: „czynność prawna dokonana bez wymaganej uchwały jest nieważna”[11]. Potwierdzenie można dać później, ale ustawa wyznacza na to termin dwóch miesięcy od złożenia oświadczenia przez spółkę[11]. Porównaj też wpis w Centralnym Rejestrze Beneficjentów Rzeczywistych z faktyczną strukturą. Ministerstwo Finansów w odpowiedziach o CRBR podaje, że zmiany zgłasza się „w terminie 14 dni od ich zmiany”[10]. Po zamknięciu transakcji to jedno z pierwszych zadań nowego zarządu.

2. Umowy z producentem, magazynem i platformami

Umowa z producentem kontraktowym bywa najważniejszym dokumentem w marce suplementów. Szukaj klauzul zmiany kontroli, wyłączności, minimalnych wolumenów, własności receptury i specyfikacji oraz prawa do przeniesienia produkcji. To samo z umową logistyczną i regulaminami marketplace'ów: kto jest stroną konta sprzedawcy, czy konto można przenieść, czy oceny i historia zostają po zmianie właściciela. Umowy z twórcami i programem partnerskim sprawdź pod kątem licencji na treści i wyłączności.

3. Znaki towarowe, domeny i treści

Najczęstsza niespodzianka w marce DTC: znak zgłosił founder prywatnie, domenę zarejestrowała agencja, a zdjęcia produktowe ma fotograf bez umowy przeniesienia praw. Sprawdź w rejestrach urzędów patentowych, kto jest uprawniony ze znaku, w jakich klasach i na jakim terytorium. Sprawdź abonenta domeny i dostęp do kont reklamowych. Brak tytułu do znaku to warunek zamknięcia, a nie punkt do poprawki po transakcji.

4. Dane klientów i RODO

Baza klientów i subskrybentów to aktywo, za które kupujący płaci w wycenie. Sprawdź podstawy przetwarzania, zgody marketingowe, rejestr czynności i umowy powierzenia z dostawcami narzędzi: platformy sklepu, systemu mailingowego, obsługi klienta. RODO w motywie 81 wymaga, by administrator mógł „korzystać z usług wyłącznie podmiotów przetwarzających, które zapewniają wystarczające gwarancje”[9]. Brak umów powierzenia z kilkunastoma narzędziami to typowy wynik w spółce, która rosła szybko i bez prawnika.

5. Regulamin sklepu, zwroty i ceny

Regulamin sprawdź z ustawą o prawach konsumenta. Konsument, który kupił na odległość, „może w terminie 14 dni odstąpić od niej bez podawania przyczyny”[7], a sprzedawca zwraca płatności nie później niż w 14 dni od otrzymania oświadczenia[7]. Dla suplementów liczy się wyjątek z art. 38 ust. 1 pkt 5: towar „dostarczany w zapieczętowanym opakowaniu”, którego po otwarciu nie można zwrócić ze względu na ochronę zdrowia lub ze względów higienicznych[7]. Sprawdź, czy sklep stosuje go zgodnie z brzmieniem przepisu. Przy promocjach sprawdź informację o „najniższej cenie tego towaru lub tej usługi, która obowiązywała w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki”[8]. Za brak tej informacji inspektor Inspekcji Handlowej może nałożyć karę do 20 000 zł[8].

6. Spory, kontrole i postępowania

Poproś o listę sporów, reklamacji zbiorowych, kontroli i korespondencji z urzędami z ostatnich lat. W marce suplementów to także pisma inspekcji sanitarnej. Treść i skutki tych postępowań dla produktów omawia wspomniany wpis o ryzykach regulacyjnych, więc w badaniu prawnym zostaje pytanie: czy spór jest ujawniony, zarezerwowany w księgach i kto za niego zapłaci.

Due diligence podatkowe: VAT, CIT, ceny transferowe, JPK i KSeF

Badanie podatkowe zaczyna się od okresu. Zobowiązanie podatkowe „przedawnia się z upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego”, w którym upłynął termin płatności[1]. Bieg przedawnienia może zostać przerwany albo zawieszony, więc doradca sprawdza każdy rok osobno. W marce e-commerce sprawdź pięć tematów.

  • VAT od sprzedaży za granicę. Od 1 lipca 2021 r. obowiązuje jednolity próg 10 000 euro dla wewnątrzwspólnotowej sprzedaży towarów na odległość, a po jego przekroczeniu „transakcje zawsze będą opodatkowane w państwie konsumpcji”[6]. Sklep, który wysyła do klientów w innych krajach UE i rozlicza polski VAT, ma ryzyko w każdym z tych krajów.
  • Płatności na rachunki z białej listy. Przy transakcjach powyżej 15 tys. zł płacisz przelewem, a jeśli rachunku nie ma w wykazie, „nie zaliczysz tego wydatku do kosztów uzyskania przychodów”[2]. Grozi też solidarna odpowiedzialność za zaległości sprzedawcy[2]. Sprawdź próbkę przelewów do producenta, agencji i magazynu.
  • Ceny transferowe. Lokalną dokumentację przygotowuje się przy transakcjach z podmiotami powiązanymi powyżej 10 mln zł dla transakcji towarowych i finansowych oraz 2 mln zł dla usługowych i pozostałych[3]. W marce prowadzonej przez kilka spółek założycieli to częsty temat: licencja na znak, usługi zarządcze, pożyczki od wspólników.
  • E-faktury. Obowiązkowy KSeF działa od 1 lutego 2026 r. dla firm ze sprzedażą powyżej 200 mln zł w 2024 r. i od 1 kwietnia 2026 r. dla pozostałych[4]. Sprawdź, czy spółka wystawia faktury w systemie i czy uproszczenia przejściowe do końca 2026 r. nie zostały potraktowane jako stałe[4].
  • Estoński CIT. Spółka na ryczałcie musi spełniać warunek: „Twoimi wspólnikami muszą być wyłącznie osoby fizyczne”[5]. Wejście funduszu albo spółki holdingowej kończy ryczałt, a niewypłacone zyski z okresu ryczałtu są wtedy opodatkowane[5]. Ten koszt trzeba policzyć przed podpisaniem term sheetu, a nie po zamknięciu.

Do tego standard: pliki JPK_VAT z deklaracjami, uzgodnienie VAT należnego z obrotem ze sklepu i płatności, rozliczenie zwrotów i korekt, koszty reklam kupowanych od zagranicznych dostawców, wynagrodzenia twórców i rozliczenia programu partnerskiego.

Lista due diligence: dokumenty do data roomu

Lista due diligence od kupującego ma zwykle kilkaset pozycji. Sprzedający, który przygotuje je wcześniej, skraca badanie o tygodnie. Jak ułożyć folder, opisaliśmy przy haśle data room. Poniżej minimum dla części prawnej i podatkowej.

ObszarDokumentyPo co kupującemu
KorporacjaUmowa spółki z wszystkimi zmianami, uchwały, lista wspólników, dokumenty z CRBRTytuł do udziałów, wymagane zgody
Umowy handloweProducent, magazyn, platformy, płatności, agencje, twórcy, program partnerskiZmiana kontroli, wyłączność, kary umowne
Własność intelektualnaŚwiadectwa ochrony znaków, umowy przeniesienia praw do projektów, zdjęć i treści, dane abonenta domenKto naprawdę jest właścicielem marki
Dane osoboweRejestr czynności, umowy powierzenia, polityka prywatności, mechanizm zgódWartość bazy klientów
KonsumenciRegulaminy obecne i archiwalne, procedura zwrotów, reklamacje, historia cen w promocjachRyzyko roszczeń i kar
PodatkiDeklaracje CIT i VAT, JPK, decyzje i protokoły kontroli, interpretacje, dokumentacja cen transferowychZaległości i ich wielkość
SporyLista sporów, pisma urzędów, ugodyRezerwa albo zabezpieczenie w umowie

Analiza due diligence: czerwone flagi w marce DTC i suplementowej

Z naszej praktyki operacyjnej po stronie marek wynika prosty wniosek: większość problemów nie jest ukryta, tylko nieuporządkowana. Oto sygnały, które w analizie due diligence przesuwają rozmowę z ceny na zabezpieczenia.

  • Znak towarowy, domena albo konto marketplace na osobie prywatnej lub na innej spółce.
  • Umowa z producentem z klauzulą zmiany kontroli albo bez zapisu o własności receptury.
  • Sprzedaż do klientów w kilku krajach UE rozliczana wyłącznie polskim VAT.
  • Spółka na estońskim CIT, a kupujący to osoba prawna.
  • Brak umów powierzenia z narzędziami, które przetwarzają dane klientów.
  • Regulamin sklepu kopiowany z innej strony, bez wersji archiwalnych.
  • Wydatki na reklamy i usługi płacone na rachunki spoza białej listy.
  • Pożyczki, licencje i usługi między spółkami założycieli bez umów i bez dokumentacji.

Kto robi badanie due diligence i jak ustalić zakres bez przepłacania

Badanie due diligence zleca zwykle kupujący. Sprzedający może zamówić je wcześniej jako vendor due diligence. W obu przypadkach koszt zależy od zakresu, a zakres ustala się przed rozpoczęciem pracy. Nie podajemy stawek, ale strukturę kosztu policzysz sam.

  1. Ustal próg istotności. Np. badamy umowy powyżej 50 tys. zł rocznie i ryzyka powyżej 1% ceny. Bez progu zespół czyta wszystko.
  2. Wybierz okres. Dla podatków zwykle lata niepoprzedawnione, dla umów te obowiązujące i te, które wygasły w ostatnich dwóch latach.
  3. Wybierz format raportu. Raport czerwonych flag opisuje tylko problemy. Pełny raport opisuje każdy obszar. Pierwszy jest krótszy i tańszy.
  4. Policz koszt wzorem. Koszt = liczba godzin w zakresie x stawka zespołu + koszty dodatkowe. Na liczbach umownych: 120 godzin x stawka umowna S daje 120 S. Zawężenie badania umów do istotnych skraca zakres do np. 80 godzin, czyli 80 S.
  5. Ustal harmonogram Q&A. Jedna lista pytań tygodniowo, z terminem odpowiedzi. To najczęstsze źródło opóźnień.

Jak wynik audytu due diligence trafia do umowy sprzedaży udziałów

Raport z audytu due diligence nie jest celem. Celem jest umowa. Każde ryzyko z raportu dostaje jedno z pięciu narzędzi. Cały proces sprzedaży i strukturę transakcji opisaliśmy w przewodniku po exicie marki suplementów.

Ryzyko z raportuNarzędzie w umowiePrzykład
Znane i policzalneKorekta cenyZaległy VAT z wyliczeniem doradcy
Znane, niepewne co do kwotyOdszkodowanie specjalne (indemnity) i zatrzymanie części cenyKontrola podatkowa w toku
Nieznane, ogólneOświadczenia i zapewnienia sprzedającego z limitem odpowiedzialnościBrak sporów, kompletność ksiąg
Do naprawy przed zamknięciemWarunek zawieszającyPrzeniesienie znaku na spółkę, zgoda producenta
Do naprawy po zamknięciuZobowiązanie sprzedającego z terminemUzupełnienie umów powierzenia

Przykład na liczbach umownych. Cena za udziały to 10 mln zł. Doradca wylicza ryzyko VAT od sprzedaży do innych krajów UE na 300 tys. zł z odsetkami, a w spółce trwa kontrola CIT o nieznanym wyniku. Kupujący obniża cenę o 300 tys. zł, a z pozostałych 9,7 mln zł zatrzymuje na rachunku zastrzeżonym 500 tys. zł na 24 miesiące jako zabezpieczenie indemnity. Znak zarejestrowany na foundera staje się warunkiem zawieszającym: bez przeniesienia na spółkę nie ma zamknięcia.

Źródła i przypisy

Cytaty z przepisów i dane pochodzą ze źródeł urzędowych wskazanych niżej. Przed decyzją sprawdź brzmienie obowiązujące w dniu transakcji.

  1. Serwis gov.pl (Powroty): Zaległości podatkowe - przedawnienie zobowiązania podatkowego
  2. Krajowa Administracja Skarbowa: Informacje o wykazie podatników VAT (wersja z 15.10.2026)
  3. Serwis podatki.gov.pl: Ceny transferowe - progi dokumentacyjne
  4. KSeF - podatki.gov.pl: Podstawy prawne oraz kluczowe terminy (ustawa, Dz.U. 2025 poz. 1203)
  5. Serwis podatki.gov.pl: Informacje podstawowe - CIT estoński (aktualizacja 6.10.2026)
  6. Objaśnienia podatkowe z 1 września 2021 r. w zakresie pakietu VAT e-commerce
  7. Ustawa o prawach konsumenta, art. 27 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 38 ust. 1 pkt 5 - tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1244
  8. Ustawa o informowaniu o cenach towarów i usług, art. 4 ust. 2 i art. 6 ust. 1 - tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 168
  9. Rozporządzenie (UE) 2016/679 (RODO), motyw 81 - EUR-Lex
  10. Ministerstwo Finansów: Zgłoszenie informacji do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych - pytania i odpowiedzi
  11. Kodeks spółek handlowych, art. 17 § 1 i § 2 - tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 18

To nie jest porada prawna ani podatkowa. Przed decyzją skonsultuj się z prawnikiem lub doradcą podatkowym.

Najczęstsze pytania

Czym różni się due diligence prawne od podatkowego?
Badanie prawne sprawdza tytuł do udziałów, umowy, własność intelektualną, dane osobowe i spory. Badanie podatkowe sprawdza rozliczenia VAT, CIT, ceny transferowe i e-faktury z okresu, który nie uległ przedawnieniu.
Ile lat wstecz obejmuje due diligence podatkowe?
Co do zasady lata, w których zobowiązanie się nie przedawniło, czyli pięć lat od końca roku, w którym minął termin płatności. Doradca sprawdza każdy rok osobno, bo bieg przedawnienia może zostać przerwany lub zawieszony.
Co zawiera lista due diligence dla sklepu internetowego?
Dokumenty korporacyjne, umowy z producentem, magazynem i platformami, świadectwa znaków, dokumenty RODO, regulaminy, deklaracje podatkowe, JPK i listę sporów. Lista od kupującego ma zwykle kilkaset pozycji.
Kto płaci za badanie due diligence?
Zwykle kupujący lub inwestor, bo to on zleca badanie i dostaje raport. Sprzedający może zamówić wcześniej vendor due diligence i udostępnić raport kupującym.
Czy audyt due diligence może zablokować transakcję?
Rzadko blokuje ją wprost. Częściej zmienia cenę, wprowadza zatrzymanie części ceny albo warunek zawieszający, np. przeniesienie znaku towarowego na spółkę przed zamknięciem.
Czy estoński CIT ma znaczenie przy sprzedaży udziałów?
Tak. Na ryczałcie wspólnikami muszą być wyłącznie osoby fizyczne, więc wejście funduszu lub holdingu kończy ryczałt i powoduje opodatkowanie niewypłaconych zysków. Ten koszt liczy się przed podpisaniem term sheetu.

Czytaj dalej

Checklista · Due diligenceDue diligence marki e-commerce: zakres, lista kontrolna i czerwone flagiOsiem obszarów badania, dziesięć punktów specyficznych dla e-commerce, czerwone flagi, które zmieniają cenę, i to, jak raport zamienia się w zapisy umowy.Przewodnik · Due diligenceVendor due diligence: jak przygotować markę, zanim przyjdzie kupującyBadanie, które sprzedający zleca sam sobie. Kiedy się opłaca, co obejmuje w marce internetowej, co naprawić przed procesem i czego VDD nie załatwi.Analiza · Due diligenceRyzyka regulacyjne w transakcjach na rynku suplementówObszar, który najczęściej zatrzymuje transakcję na ostatniej prostej. Co sprawdzić, gdzie szukać i jak przełożyć znalezione ryzyka na zapisy umowy albo cenę.

Zastanawiasz się, co dalej z firmą?

Porozmawiajmy o obu scenariuszach: ile firma jest warta dziś i co trzeba zrobić, żeby działała bez ciebie.

Napisz do nas