Krótka odpowiedź
Fuzje i przejęcia w e-commerce, FMCG i suplementach w Polsce trzeba zgłosić Prezesowi UOKiK, gdy łączny obrót uczestników w poprzednim roku przekracza równowartość 1 mld euro na świecie lub 50 mln euro w Polsce[1]. Przejęcie małej marki jest często zwolnione: zgłoszenia nie ma, gdy obrót przejmowanej spółki w Polsce nie przekroczył 10 mln euro w żadnym z dwóch poprzednich lat[1]. Do obrotu kupującego wlicza się jego całą grupę kapitałową[1], więc fundusz z dużym portfelem przekracza próg łączny nawet przy małym celu. Bez zgody nie wolno zamknąć transakcji.
Kontrola koncentracji UOKiK - kiedy transakcja wymaga zgłoszenia
Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nazywa fuzje i przejęcia koncentracją. Zasada z art. 13 ust. 1: „Zamiar koncentracji podlega zgłoszeniu Prezesowi Urzędu, jeżeli” łączny światowy obrót uczestników w roku poprzedzającym zgłoszenie przekracza równowartość 1 000 000 000 euro albo łączny obrót w Polsce przekracza równowartość 50 000 000 euro[1]. Wystarczy jeden z dwóch progów. Euro przelicza się po kursie średnim NBP z ostatniego dnia roku poprzedzającego rok zgłoszenia[1].
Obowiązek dotyczy czterech typów transakcji z art. 13 ust. 2[1]. UOKiK wskazuje też, że zgłoszeniu podlegają transakcje, które „wywołują lub mogą wywoływać skutki na terytorium RP”[5].
| Typ transakcji (art. 13 ust. 2) | Przykład w e-commerce i suplementach | Co liczysz |
|---|---|---|
| Połączenie dwóch lub więcej samodzielnych przedsiębiorców | Fuzje firm: dwie spółki DTC łączą się w jedną | Obrót obu grup |
| Przejęcie bezpośredniej lub pośredniej kontroli | Fundusz kupuje większość udziałów w marce suplementów | Obrót grupy kupującego i celu |
| Utworzenie wspólnego przedsiębiorcy | Producent i dystrybutor tworzą spółkę pod nową markę | Obrót grup założycieli |
| Nabycie części mienia innego przedsiębiorcy | Przejęcie przedsiębiorstwa: zakup sklepu, znaku i zapasów bez spółki | Obrót nabywanego mienia powyżej 10 mln euro w Polsce w jednym z dwóch lat |
Kontrola nie zawsze oznacza większość. Ustawa definiuje przejęcie kontroli jako uprawnienia, które „umożliwiają wywieranie decydującego wpływu na innego przedsiębiorcę”[1]. Przykład z rejestru: zgłoszenie przejęcia kontroli przez nabycie 49,9% kapitału spółki z branży usług dla e-commerce[10]. Mniejszościowy pakiet z prawem weta do budżetu i zarządu też może dawać kontrolę - sprawdź to z prawnikiem.
Próg 10 mln euro i inne wyjątki od zgłoszenia
Najważniejszy wyjątek dla rynku marek konsumenckich jest w art. 14 pkt 1. Zgłoszenia nie ma, „jeżeli obrót przedsiębiorcy, nad którym ma nastąpić przejęcie kontroli”, nie przekroczył w Polsce „w żadnym z dwóch lat obrotowych poprzedzających zgłoszenie” równowartości 10 000 000 euro[1]. UOKiK w wyjaśnieniach dodaje, że do obrotu celu wlicza się obrót jego spółek zależnych, a przy przejęciu kilku spółek z jednej grupy w tej samej lub powiązanych transakcjach „należy uwzględnić (zsumować) obrót” wszystkich przejmowanych[2].
Dwa kolejne wyjątki mają znaczenie dla inwestorów finansowych. Nie podlega zgłoszeniu koncentracja „polegającej na czasowym nabyciu lub objęciu przez instytucję finansową akcji albo udziałów w celu ich odsprzedaży” oraz czasowe nabycie udziałów „w celu zabezpieczenia wierzytelności”[1]. Oba mają w ustawie dodatkowe warunki, więc nie zakładaj, że obejmują fundusz private equity z założenia.
- Marka poniżej 10 mln euro obrotu w Polsce w obu latach: przy przejęciu kontroli zwykle brak zgłoszenia, niezależnie od wielkości kupującego.
- Marka powyżej 10 mln euro w jednym z dwóch lat: liczysz progi z art. 13 ust. 1.
- Zakup aktywów zamiast udziałów: próg 10 mln euro liczysz dla obrotu nabywanego mienia, w którymkolwiek z dwóch lat[2].
- Połączenie spółek i wspólne przedsięwzięcie: wyjątek z art. 14 pkt 1 dotyczy przejęcia kontroli, więc dla tych typów policz progi wprost.
Jak liczyć obrót przy przejęciu przedsiębiorstwa i spółki
Art. 16 ust. 1 każe liczyć obrót przedsiębiorców bezpośrednio uczestniczących w koncentracji „jak i pozostałych przedsiębiorców należących do grup kapitałowych”[1]. Przy przejęciu kontroli i zakupie mienia ust. 2 precyzuje, że liczy się grupa przejmującego oraz cel i jego spółki zależne[1]. Wniosek dla sprzedającego: obrót Twojej grupy, z której wychodzi marka, nie wchodzi do testu. Wniosek dla kupującego: fundusz liczy obrót wszystkich spółek portfelowych, które kontroluje.
Przykład na liczbach umownych, kurs umowny 4,30 zł za euro:
| Scenariusz | Obrót grupy kupującego w Polsce | Obrót marki w Polsce (2 lata) | Wynik |
|---|---|---|---|
| A. Fundusz z portfelem kupuje markę | 250 mln zł (58 mln euro) | 30 i 38 mln zł (7,0 i 8,8 mln euro) | Brak zgłoszenia: marka poniżej 10 mln euro w obu latach |
| B. Ten sam fundusz, większa marka | 250 mln zł (58 mln euro) | 38 i 46 mln zł (8,8 i 10,7 mln euro) | Zgłoszenie: próg łączny 50 mln euro przekroczony |
| C. Mniejszy inwestor branżowy, ta sama marka | 120 mln zł (27,9 mln euro) | 38 i 46 mln zł | Brak zgłoszenia: łącznie 38,6 mln euro w Polsce, świat poniżej 1 mld euro |
Scenariusz B pokazuje, dlaczego sprzedający powinien znać obrót z ostatnich dwóch lat obrotowych przed rozmową z funduszem. Jeśli marka rośnie, przejęcie może wpaść pod obowiązek zgłoszenia w trakcie negocjacji, bo zmienił się rok obrotowy. Przy kursie liczy się wartość z NBP[1], a nie kurs z modelu finansowego.
Przebieg postępowania i zakaz dokonania koncentracji
Strony „powinny się powstrzymać od jej dokonania do czasu uzyskania zgody Prezesa UOKiK lub upływu terminu na rozpatrzenie sprawy”[2]. Pierwszy etap trwa do miesiąca, a w sprawach wymagających badania rynku termin wydłuża się o dodatkowe 4 miesiące[4]. Za dokonanie koncentracji bez zgody grozi kara finansowa „do 10 proc. ubiegłorocznego przychodu”[3].
Prezes UOKiK wydaje jedną z trzech decyzji. Zgodę, gdy konkurencja nie zostanie istotnie ograniczona[1]. Zgodę warunkową, gdy ograniczenia nie będzie po spełnieniu warunków przez strony[1]. Zakaz, gdy „konkurencja na rynku zostanie istotnie ograniczona”[1].
W umowie sprzedaży udziałów zgoda UOKiK jest warunkiem zawieszającym. Ustal w niej:
- Kto składa zgłoszenie. W kartach spraw wnioskodawcą jest zwykle przejmujący kontrolę. Zapisz, kto składa wniosek, w jakim terminie i jakie dane o obrocie i rynkach marki dostarcza sprzedający.
- Datę graniczną. Np. 4 miesiące od podpisania. Po tej dacie każda strona może odstąpić.
- Prowadzenie spółki do zamknięcia. Zakaz zmian w budżecie, zatrudnieniu i umowach z producentem bez zgody kupującego. Uważaj, by kupujący nie przejął faktycznej kontroli przed decyzją.
- Ryzyko warunków. Kto ponosi koszt, jeśli UOKiK wyda zgodę warunkową, np. ze sprzedażą jednej z marek.
- Ceny i daty. Mechanizm ceny na datę zamknięcia, bo między podpisaniem a zgodą mija kilka tygodni lub miesięcy.
Jak przeszukać rejestr decyzji UOKiK
UOKiK publikuje zgłoszenia w Biuletynie Informacji Publicznej, w części o postępowaniach koncentracyjnych. Karta sprawy pokazuje numer, datę wpływu wniosku, strony, krótki opis działalności, podstawę prawną i status z numerem decyzji[6]. Teksty decyzji publikowane są osobno w bazie decyzji Prezesa UOKiK.
- Szukaj po nazwie i po działalności. Opisy w kartach są pisane językiem wniosku, np. „opracowywaniem i produkcją suplementów diety na zlecenie”[6]. Wyszukuj też frazy z opisu działalności, a nie same nazwy firm.
- Zapisz daty. Data wpływu wniosku i data decyzji dają realny czas postępowania w Twojej branży.
- Sprawdź, kto kupuje. Karta podaje grupę kupującego. Z kilku kart zbudujesz listę aktywnych kupujących w kategorii.
- Czytaj status. Nie każda sprawa kończy się decyzją merytoryczną. Zgłoszenie może zostać zwrócone, co karta też pokazuje.
- Uzupełnij o tekst decyzji. Dla spraw w Twojej kategorii przeczytaj uzasadnienie: tam jest definicja rynku, którą UOKiK przyjął.
Transakcje fuzji i przejęć w suplementach, FMCG i e-commerce - wybrane sprawy UOKiK
Poniżej sprawy z BIP UOKiK, stan na 29.10.2026. Opisujemy tylko to, co jest w kartach spraw. Karty nie podają treści decyzji, więc nie piszemy, jak się skończyły merytorycznie.
| Sprawa | Kupujący i cel | Działalność celu według karty | Wpływ wniosku | Zakończenie |
|---|---|---|---|---|
| DKK-2.421.55.2023.PMK | Farmaceutici Procemsa S.p.A. przejmuje kontrolę nad Master Pharm S.A. | Obie spółki: opracowywanie i produkcja suplementów diety na zlecenie[6] | 25.08.2023 | Decyzja DKK-212/2023 z 25.09.2023 |
| DKK-1.421.77.2025.ŁG | Medvic S.À.R.L. przejmuje kontrolę nad Health Labs Care S.A. | Wprowadzanie do obrotu suplementów diety, kosmetyków i żywności specjalnego przeznaczenia[7] | 19.11.2025 | Decyzja DKK-11/2026 z 16.01.2026 |
| DKK-1.421.24.2025.ES | Conter S.R.L. przejmuje współkontrolę nad Corri sp. z o.o. | Dystrybucja włoskich marek kosmetyków i chemii domowej[8] | 28.04.2025 | Decyzja DKK-143/2025 z 11.06.2025 |
| DKK-2.421.59.2024.AI | Glosel sp. z o.o. przejmuje kontrolę nad Gandalf sp. z o.o. | Działalność e-commerce w Polsce[9] | 09.09.2024 | Decyzja DKK-274/2024 z 31.10.2024 |
| DKK-2.421.74.2024.RAW | cyber_Folks S.A. przejmuje kontrolę nad Shoper S.A. (49,9% kapitału) | Usługi dla sektora e-commerce[10] | 05.12.2024 | Decyzja DKK-28/2025 z 29.01.2025 |
| DKK-2.421.41.2024.KSt | ABC Medicover Holdings B.V. przejmuje 16 spółek grupy CityFit | Kluby fitness i działalność wspierająca[11] | 17.07.2024 | Decyzja DKK-86/2025 z 31.03.2025 |
Co z tego wynika. Pięć z sześciu spraw zamknęło się w 31-58 dniach kalendarzowych od wpływu wniosku do decyzji. Sprawa z rynku fitness trwała ponad osiem miesięcy. Ustawowe terminy liczy się inaczej niż dni kalendarzowe, ale do harmonogramu transakcji bierz daty z kart. W kategorii suplementów zgłoszenia składają zarówno grupy farmaceutyczne, jak i producenci kontraktowi, a w e-commerce także firmy z rynku usług dla sklepów. Listę największych graczy krajowych znajdziesz w zestawieniu największych firm suplementowych w Polsce.
Co kontrola koncentracji UOKiK zmienia w wycenie i harmonogramie
Zgłoszenie nie zmienia wyceny marki wprost, ale zmienia trzy rzeczy, które ją przesuwają.
- Czas do zamknięcia. Od podpisania do zgody mija od miesiąca do kilku miesięcy. Przez ten czas marka pracuje na rachunek sprzedającego, a kupujący chce kontrolować decyzje. Ustal mechanizm ceny, np. zamknięte konto na datę bilansu albo korektę na datę zamknięcia.
- Liczba kupujących. Gdy przejęcie przez fundusz z dużym portfelem wymaga zgłoszenia, a przez mniejszego inwestora nie, mniejszy inwestor może zaoferować szybsze zamknięcie. To argument w negocjacji ceny i terminu.
- Ryzyko warunków. Kupujący z konkurencyjną marką w tej samej kategorii, np. w tym samym kanale aptecznym, może dostać zgodę warunkową. Kto ponosi skutki, zapisz w umowie.
- Due diligence danych o obrocie. Zgłoszenie wymaga danych o obrocie i rynkach marki. Przygotuj je razem z resztą due diligence, w podziale na kanały i kategorie produktów.
Strukturę transakcji, profil kupujących i wybór między sprzedażą udziałów a aktywów opisaliśmy w przewodniku po exicie marki suplementów. Perspektywę kupującego, w tym listę kontrolną przed złożeniem oferty, ma wpis o kupnie marki e-commerce.
Źródła i przypisy
Cytaty z przepisów i dane pochodzą ze źródeł urzędowych wskazanych niżej. Przed decyzją sprawdź brzmienie obowiązujące w dniu transakcji.
- Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów, art. 4 pkt 4, art. 5, art. 13, art. 14, art. 16, art. 18-20 - tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1714
- UOKiK: Wyjaśnienia w sprawie kryteriów i procedury zgłaszania zamiaru koncentracji Prezesowi UOKiK 2025
- UOKiK: Kontrola koncentracji
- UOKiK: Concentration control (terminy postępowania)
- UOKiK: Kontrola koncentracji - aktualizacja wyjaśnień Prezesa UOKiK
- BIP UOKiK: Farmaceutici Procemsa S.p.A., sprawa DKK-2.421.55.2023.PMK
- BIP UOKiK: Medvic S.À.R.L., sprawa DKK-1.421.77.2025.ŁG
- BIP UOKiK: Conter S.R.L., sprawa DKK-1.421.24.2025.ES
- BIP UOKiK: Glosel sp. z o.o., sprawa DKK-2.421.59.2024.AI
- BIP UOKiK: cyber_Folks S.A., sprawa DKK-2.421.74.2024.RAW
- BIP UOKiK: ABC Medicover Holdings B.V., sprawa DKK-2.421.41.2024.KSt
To nie jest porada prawna. Przed decyzją o zgłoszeniu koncentracji skonsultuj się z prawnikiem zajmującym się prawem konkurencji.