Przewodnik · Pozyskanie kapitału

Cap table - tabela kapitalizacji, która nie zaskoczy przy rundzie

Inwestor otwiera cap table w pierwszym tygodniu rozmów. Jeśli tabela nie zgadza się z KRS albo pomija obietnice udziałów, rozmowa schodzi z wyceny na porządki. Poniżej, jak ją prowadzić od pierwszego dnia.

Opublikowano 29 października 2026Czas czytania 9 minAutor

Krótka odpowiedź

Cap table, czyli tabela kapitalizacji, to zestawienie, kto ma ile udziałów lub akcji w spółce, ile za nie zapłacił i ile będzie miał po rundzie, konwersji pożyczek i przyznaniu opcji. W sp. z o.o. formalną bazą jest lista wspólników z liczbą i wartością nominalną udziałów każdego wspólnika[1], ale inwestor chce widzieć więcej: pulę ESOP, pożyczki konwertowalne i każdą obietnicę udziałów. Prowadź ją od pierwszego dnia w jednym pliku, uzgadniaj z KRS po każdej zmianie i licz rozwodnienie przed każdą rozmową z funduszem.

Cap table - co zawiera tabela kapitalizacji

Tabela kapitalizacji ma dwie warstwy. Pierwsza to stan prawny dziś: udziały wpisane w dokumentach spółki. Druga to stan w pełni rozwodniony, czyli to, co się stanie, gdy wszystkie zobowiązania do wydania udziałów zostaną wykonane: opcje z puli motywacyjnej, konwersje pożyczek, obietnice dla doradców. Inwestor negocjuje na drugiej warstwie, bo za nią płaci.

Minimalny zestaw kolumn wygląda tak:

KolumnaCo wpisujeszPo co
WspólnikImię i nazwisko albo firma, typ (founder, anioł, fundusz, pracownik)Kto głosuje i kto dzieli zysk
Udziały wyemitowaneLiczba i wartość nominalna z umowy spółki i listy wspólnikówStan prawny dziś
Cena i data objęciaKwota wpłacona za udział i dzień objęciaHistoria wycen i podstawa podatkowa
Prawa szczególneUprzywilejowanie, prawo pierwszeństwa, ochrona przed rozwodnieniemKto dostaje pieniądze pierwszy przy exicie
Pula motywacyjnaPula przyznana, wykorzystana i wolna, harmonogram nabywaniaIle udziałów może jeszcze powstać
Instrumenty zamiennePożyczki konwertowalne: kwota, odsetki, cap, dyskontoIle udziałów powstanie przy rundzie
W pełni rozwodniony %Udział po wykonaniu wszystkich powyższychNa tym liczy się wycenę

Pojęcia pre-money, post-money i mechanizmy ochrony przed rozwodnieniem wyjaśniliśmy we wpisie o term sheecie marki konsumenckiej, więc tutaj zostajemy przy samej tabeli.

Tabela kapitalizacji a lista wspólników i KRS w sp. z o.o.

Większość polskich marek DTC to spółki z o.o. Kapitał zakładowy takiej spółki „powinien wynosić co najmniej 5 000 złotych”, a „wartość nominalna jednego udziału nie może być niższa niż 50 zł”[1]. Do rejestracji składa się listę wspólników z imieniem i nazwiskiem albo firmą każdego wspólnika oraz liczbą i wartością nominalną jego udziałów[1]. To jest pierwszy wiersz Twojej tabeli i punkt, od którego inwestor zacznie sprawdzanie.

Trzy zasady z Kodeksu spółek handlowych zmieniają sposób, w jaki prowadzisz cap table w sp. z o.o.:

  • Praca nie jest wkładem. Przedmiotem wkładu niepieniężnego do sp. z o.o. „nie może być prawo niezbywalne lub świadczenie pracy bądź usług”[2]. Udziały za pracę dla wspólnika czy pracownika trzeba więc zbudować inaczej: przez objęcie za gotówkę, zakup od foundera albo program, który wypłaca równowartość przy exicie.
  • Potrącenie z wpłatą na udziały jest zakazane, ale umowne jest dopuszczalne. Wspólnik „nie może potrącać swoich wierzytelności wobec spółki kapitałowej” z wierzytelnością spółki o wpłatę na udziały, przy czym „Nie wyłącza to potrącenia umownego”[2]. To podstawa konwersji pożyczki na udziały, o której niżej.
  • Każda runda to podwyższenie kapitału. W sp. z o.o. nowe udziały dla inwestora oznaczają podwyższenie kapitału zakładowego i nową listę wspólników, więc tabela zmienia się dopiero z dokumentami, a nie z przelewem. Mechanikę zamknięcia rundy i wpisu do KRS opisaliśmy we wpisie o zamknięciu rundy i umowie inwestycyjnej.

Alternatywą jest prosta spółka akcyjna. W ustawie, która ją wprowadziła, wkładem na akcje „może być wszelki wkład mający wartość majątkową”, „w szczególności świadczenie pracy lub usług”, a akcje „nie posiadają wartości nominalnej”[3]. Rejestr akcjonariuszy prowadzi uprawniony podmiot rynku kapitałowego albo notariusz[3]. Dla marki, która planuje kilka rund i program motywacyjny, to argument za rozmową z prawnikiem o formie spółki przed pierwszą rundą, a nie po niej. Brzmienie przepisów o PSA sprawdź w aktualnym tekście jednolitym kodeksu.

Jak prowadzić tabelę kapitalizacji od pierwszego dnia

Tabela, która powstaje dopiero przed rundą, zawsze ma dziury. Ustaw ją przy założeniu spółki i aktualizuj przy każdym zdarzeniu.

  1. Jeden plik, jeden właściciel. Arkusz albo narzędzie do zarządzania udziałami prowadzi jedna osoba, zwykle founder odpowiedzialny za finanse. Każda zmiana ma datę i dokument źródłowy.
  2. Uzgadniaj z KRS po każdej zmianie. Po każdym zbyciu udziałów lub podwyższeniu kapitału porównaj tabelę z listą wspólników w rejestrze i z umową spółki. Rozjazd wyjaśnij od razu.
  3. Zapisuj obietnice w dniu, w którym padły. Mail do pierwszego pracownika o 2% udziałów to zobowiązanie w oczach inwestora. Wpisz je do tabeli jako pozycję warunkową albo odwołaj na piśmie.
  4. Licz w pełni rozwodniony stan. Obok kolumny z udziałami wyemitowanymi trzymaj kolumnę w pełni rozwodnioną. To ona trafia do decku i do data roomu.
  5. Modeluj rundę przed rozmową. Przed każdym spotkaniem z inwestorem policz trzy scenariusze wyceny i zobacz, ile zostaje founderom po rundzie i po kolejnej.
  6. Trzymaj dokumenty obok tabeli. Umowy objęcia, uchwały, umowy pożyczek, regulamin programu motywacyjnego. W data roomie marki tabela bez dokumentów nie jest dowodem.

Przykład: pre-seed, seed i pula ESOP w marce DTC

Liczby poniżej są umowne. Marka suplementów, dwóch founderów, udziały po 50 zł.

Start. Founder A obejmuje 600 udziałów, founder B 400. Razem 1 000 udziałów, kapitał 50 000 zł.

Pre-seed. Anioł biznesu wpłaca 400 000 zł za 250 nowych udziałów, czyli 1 600 zł za udział. Pre-money: 1 000 x 1 600 zł = 1,6 mln zł. Post-money: 2 mln zł. Anioł ma 250 / 1 250 = 20%.

Seed. Fundusz wpłaca 2,5 mln zł za 500 udziałów, czyli 5 000 zł za udział, i chce mieć 25% po rundzie w stanie w pełni rozwodnionym. Warunek funduszu: pula ESOP równa 12,5% po rundzie, utworzona przed jego wejściem. Wychodzi 2 000 jednostek w pełni rozwodnionych: 1 250 istniejących, 250 w puli, 500 dla funduszu. Post-money: 2 000 x 5 000 zł = 10 mln zł. Pre-money: 7,5 mln zł, ale z tego 1,25 mln zł to wartość puli, więc dotychczasowi wspólnicy realnie wnoszą 1 250 x 5 000 zł = 6,25 mln zł.

WspólnikStartPo pre-seedPo seed (w pełni rozwodniony)
Founder A600 (60%)600 (48%)600 (30%)
Founder B400 (40%)400 (32%)400 (20%)
Anioł biznesu-250 (20%)250 (12,5%)
Pula ESOP--250 (12,5%)
Fundusz--500 (25%)
Razem1 0001 2502 000

Wniosek z tabeli: pula utworzona przed rundą rozwadnia wyłącznie dotychczasowych wspólników. Founder A traci 18 punktów procentowych w seedzie, z czego 6 przypada na pulę. Dlatego wielkość puli negocjuj jak wycenę i uzasadnij ją planem zatrudnień na 18-24 miesiące. Mechanikę rozwodnienia na poziomie wyceny całej marki znajdziesz we wpisie ile jest warta marka suplementów.

ESOP w sp. z o.o. - jak zapisać pulę opcji w cap table

W cap table pula ESOP to osobny wiersz z trzema liczbami: przyznana, wykorzystana, wolna. Każdy przydział ma kolumnę z harmonogramem nabywania, np. 4 lata z rocznym okresem karencji. Wolna część puli liczy się do stanu w pełni rozwodnionego, bo inwestor zakłada, że zostanie wydana.

W sp. z o.o. pula jest zwykle umowna, bo pracy nie można wnieść jako wkładu[2]. W praktyce spotkasz trzy konstrukcje: zobowiązanie founderów do sprzedaży udziałów po cenie nominalnej, przyszłe podwyższenie kapitału z wyłączeniem prawa pierwszeństwa oraz program wirtualnych udziałów wypłacający równowartość przy exicie. Każda wpływa na tabelę inaczej: dwie pierwsze tworzą prawdziwych wspólników, trzecia tworzy zobowiązanie pieniężne spółki. Skutki podatkowe dla uczestników zależą od konstrukcji i trzeba je ustalić z doradcą podatkowym przed podpisaniem regulaminu.

Pożyczka konwertowalna w tabeli kapitalizacji

Pożyczka konwertowalna to pieniądze dziś i udziały przy następnej rundzie. Dwa parametry decydują o liczbie udziałów: dyskonto do ceny rundy i cap, czyli maksymalna wycena, po której nastąpi zamiana. Inwestor dostaje niższą z dwóch cen.

Przykład na liczbach z tabeli wyżej. Przed seedem drugi anioł pożycza spółce 300 000 zł z dyskontem 20% i capem 6 mln zł pre-money. Cena seedu to 5 000 zł za udział. Cena z dyskontem: 4 000 zł. Cena z capu: 6 mln zł / 1 250 udziałów = 4 800 zł. Niższa to 4 000 zł, więc pożyczka zamienia się na 300 000 / 4 000 = 75 udziałów. Jeśli fundusz chce nadal 25% w pełni rozwodnionych, te 75 udziałów rozwadnia founderów i pierwszego anioła, a nie fundusz. Policz to przed podpisaniem umowy pożyczki, a nie przy term sheecie.

Prawnie konwersja w sp. z o.o. to podwyższenie kapitału, w którym wierzytelność z pożyczki rozlicza się z obowiązkiem wpłaty na nowe udziały w drodze potrącenia umownego[2]. Do momentu rundy pożyczka jest długiem spółki. Inne formy finansowania, które nie zmieniają tabeli, opisaliśmy we wpisie o finansowaniu bez oddawania udziałów.

Czego szuka inwestor w cap table marki

Analityk funduszu czyta tabelę w kilkanaście minut i szuka kilku rzeczy.

  • Czy founderzy, którzy pracują w spółce, mają łącznie większość w stanie w pełni rozwodnionym także po tej rundzie.
  • Czy tabela zgadza się z listą wspólników w KRS i z umową spółki co do jednego udziału.
  • Czy wszystkie pożyczki konwertowalne i obietnice są policzone w stanie w pełni rozwodnionym.
  • Czy pula ESOP jest wystarczająca na plan zatrudnień i czy nie jest już rozdana.
  • Czy są prawa szczególne, które ustawią wcześniejszych inwestorów przed nowym przy exicie.
  • Czy ceny z kolejnych rund rosną i czy różnice da się wytłumaczyć wynikami, np. przychodem i retencją subskrypcji.

Błędy w cap table: martwy kapitał i nieuregulowane obietnice udziałów

  • Martwy kapitał. Współzałożyciel, który odszedł po roku, ma 30% i nie pracuje w spółce. Dla funduszu to sygnał, że aktywni founderzy mają mniej motywacji. Rozwiązanie zapisz w umowie wspólników od początku: harmonogram nabywania udziałów founderów i prawo odkupu przy odejściu.
  • Obietnice w mailach i na czacie. Procent udziałów dla agencji, pierwszego pracownika albo twórcy, który promował markę na starcie. Bez umowy to spór w trakcie due diligence. Uporządkuj umową albo odwołaniem przed rundą.
  • Zbyt wiele małych wspólników. Kilkunastu znajomych z rundy przyjaciół to kilkanaście podpisów przy każdej uchwale. Rozważ jeden podmiot zbierający drobnych inwestorów.
  • Tabela bez stanu w pełni rozwodnionego. Founder pokazuje 70%, a po konwersji pożyczek i puli ma 52%. Inwestor i tak to policzy.
  • Rozjazd z KRS. Zbycie udziałów sprzed dwóch lat, którego nikt nie zgłosił. Napraw przed otwarciem data roomu.
  • Pula bez regulaminu. Liczba w tabeli bez dokumentu, który mówi, kto, kiedy i na jakich warunkach dostaje udziały.

Źródła i przypisy

Cytaty z przepisów i dane pochodzą ze źródeł urzędowych wskazanych niżej. Przed decyzją sprawdź brzmienie obowiązujące w dniu transakcji.

  1. Ministerstwo Sprawiedliwości, BIP: Informacje o tworzeniu i zgłaszaniu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (przewodnik KRS)
  2. Kodeks spółek handlowych, art. 14 § 1 i § 4 - tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 18
  3. Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw (prosta spółka akcyjna), art. 3002 i 30031 KSH - Dz.U. 2019 poz. 1655

To nie jest porada prawna ani podatkowa. Przed decyzją skonsultuj się z prawnikiem lub doradcą podatkowym.

Najczęstsze pytania

Co to jest cap table?
Cap table, czyli tabela kapitalizacji, to zestawienie wszystkich wspólników spółki, liczby ich udziałów lub akcji, cen objęcia i praw szczególnych. Pokazuje też stan w pełni rozwodniony po wykonaniu opcji i konwersji pożyczek.
Czym różni się tabela kapitalizacji od listy wspólników w KRS?
Lista wspólników pokazuje stan prawny dziś: kto ma ile udziałów i o jakiej wartości nominalnej. Tabela kapitalizacji dodaje ceny, prawa szczególne, pulę ESOP, pożyczki konwertowalne i stan w pełni rozwodniony.
Jak pula ESOP wpływa na rozwodnienie founderów?
Jeśli pula powstaje przed rundą i wchodzi do wyceny pre-money, rozwadnia wyłącznie dotychczasowych wspólników. Dlatego jej wielkość negocjuje się jak wycenę i uzasadnia planem zatrudnień.
Czy w sp. z o.o. można dać udziały za pracę?
Nie jako wkład, bo przedmiotem wkładu do sp. z o.o. nie może być świadczenie pracy lub usług. Stosuje się objęcie za gotówkę, zakup od foundera albo program wirtualnych udziałów. W prostej spółce akcyjnej praca może być wkładem.
Jak pożyczka konwertowalna zmienia cap table?
Do rundy jest długiem spółki. Przy rundzie zamienia się na udziały po niższej z dwóch cen: ceny rundy z dyskontem albo ceny wynikającej z capu, i rozwadnia wspólników, którzy nie mają ochrony.
W jakim programie prowadzić tabelę kapitalizacji?
Na etapie pre-seed i seed wystarczy jeden arkusz z historią zmian i dokumentami źródłowymi. Narzędzie specjalistyczne ma sens przy kilkudziesięciu wspólnikach lub rozbudowanym programie motywacyjnym.

Czytaj dalej

Przewodnik · Wycena i metrykiTerm sheet dla marki konsumenckiej - zapisy, które zostaną na lataWycena jest jedną liczbą w term sheecie. Pozostałe zapisy decydują o tym, ile z tej wyceny trafi do founderów, kto podejmuje decyzje i jak kończy się historia spółki. Rozkładamy je na części z perspektywy marki konsumenckiej w polskiej sp. z o.o.Przewodnik · Pozyskanie kapitałuZamknięcie rundy w sp. z o.o. - od term sheetu do wpisu w KRSPodpisany term sheet to dopiero połowa drogi. Pieniądze trafiają na konto spółki, a inwestor staje się wspólnikiem dopiero po serii czynności prawnych, z których część wymaga notariusza, a skutek zależy od wpisu w KRS. Opisujemy tę drogę krok po kroku.Przewodnik · Pozyskanie kapitałuJak pozyskać inwestora dla marki suplementówCo musi być gotowe, zanim napiszesz do pierwszego funduszu, kogo szukać i dlaczego rundy w tej kategorii najczęściej rozbijają się o te same trzy rzeczy.

Zastanawiasz się, co dalej z firmą?

Porozmawiajmy o obu scenariuszach: ile firma jest warta dziś i co trzeba zrobić, żeby działała bez ciebie.

Napisz do nas